Faculty Club OTCG - FCAO

Inleiding

In de Traditionele Chinese geneeskunde (TCG) maakt men gebruik van de acupunctuur, tuina (Chinese massage en manuele therapie), fytotherapie (kruiden), en voedingsadvies.

Alles wat bestaat is een fusie van 2 krachten, Yang en Yin, zoals dag en nacht, zomer en winter, licht en duisternis. Yin staat o.a. voor koude, winter, nacht, rust, en Yang staat desgevallend voor warmte, zomer, dag en aktiviteit.

De gezondheid hangt af van een goede harmonie tussen deze twee krachten. Krijgt Yin of Yang de bovenhand, dan wordt het evenwicht verstoord en kan ziekte optreden.

Volgens de Chinezen bevat alles wat zich tussen hemel en aarde bevindt energie, ook het menselijk lichaam. Zij geloven dat naast de circulatie van bloed, lymfe en lichaamsvloeistoffen ook een circulatie van energie plaats vindt dat alles in ons lichaam continu in beweging houdt. Het energetisch evenwicht geraakt verstoord bij het optreden van ziekte.

Het doen vrij rondstromen van energie in de juiste banen is het basisprincipe van een behandeling met acupunctuur, tuina,… De energie stroomt via een ingewikkeld stelsel van kanalen door ons lichaam. Deze kanalen worden meridianen genoemd. Zo zijn er 12 hoofdmeridianen en nog diverse andere verbindingsmeridianen. Hierop liggen dan energetische kracht-bronnen, de zogenaamde acupunctuurpunten, die de geblokkeerde energiedoorstroming kan herstellen door het gebruik van acupunctuur, tuina, fytotherapie, etc.

De kracht van het aanwenden van acupunctuur (naalden), tuina (massage), fytotherapie (kruiden) en voedingsadvies ligt in de mogelijkheid de gedeblokkeerde energiedoorstroming te herstellen waardoor een spontaan en natuurlijk genezingsproces optreedt.

Een degelijke TCG-diagnose is strikt noodzakelijk voor het correct gebruik van het uitgebreid therapeutisch arsenaal dat acupunctuur, tuina en fytotherapie bevat. Zo stelt de therapeut allerlei vragen zowel over de aanwezige klachten, als over vroegere aandoeningen. Hij houdt rekening met de leef- en eetgewoonten, de emoties, e.d. Nauwkeurig observeert hij uiterlijke kenmerken zoals de huid, de houding, de nagels, etc. Hij bekijkt de tong en voelt de pols. Uiteindelijk worden alle gegevens geplaatst in zijn geheel, van waaruit het ziektebeeld de huidige toestand van Yin en Yang weergeeft.

Acupunctuur

Acupunctuur is een onderdeel van de Traditionele Chinese Geneeskunde. Dit is een volledig medisch systeem dat al meer dan 2000 jaar diagnoses stelt, ziektes kan genezen, klachten verbetert en ook preventief werkt.

Eeuwen geleden al konden de Chinezen het functioneren van het menselijk lichaam nauwkeurig verklaren door het observeren van de natuur. De Chinese zienswijze benadert de mens en zijn ziektes anders dan de Westerse geneeskunde. Ze verschilt hierin door niet de ziekte maar de zieke mens in zijn omgeving centraal te stellen.

Alles wat bestaat is volgens de Chinese filosofie een samengaan van 2 oerkrachten, Yin en Yang. Gezondheid hangt af van een goed evenwicht tussen deze krachten. Bij verstoring kunnen er klachten optreden.

Voorbeelden van acupunctuur naalden. Deze zijn er in diverse lengtes. De getoonde naalden zijn 0,25 mm dik en totaal zo'n 5 en 7,5 cm lang. De kleine naaldjes zijn verblijfsnaalden die voor langere tijd in blijven. Deze zijn ook 0,25 mm dik en de totale doorsnede is 2,5 mm.

Basisprincipe Het basisprincipe van de Acupunctuur is de circulatie van de levensenergie Qi. Deze stroomt via een ingewikkeld stelsel van kanalen (meridianen) door ons lichaam. Bij ziekte is het energie - evenwicht verstoord. Acupunctuur is de meest bekende TCG techniek, waarbij naalden op nauwkeurig omschreven punten worden ingebracht. Hierdoor kan de stroom van de energie beïnvloed worden en kunnen blokkades worden opgeheven. Door het bewust laten worden van de mogelijke oorzaak die ten grondslag ligt aan de klacht kan men ook zelf meewerken aan het genezingsproces door bijvoorbeeld voeding en leefwijze aan te passen.

Bekendheid

Acupunctuur is verreweg de meest bekende TCG discipline in Europa. Deze bekendheid is ontstaan door de goede resultaten bij pijnbestrijding. Met acupunctuur kunnen echter nog veel meer aandoeningen behandeld worden. De wereldgezondheidsorganisatie (W.H.O.) heeft een lijst gepubliceerd van ziektes, waarvan onomstotelijk vast staat dat zij door middel van acupunctuur te genezen, c.q. te verbeteren zijn.

Mogelijke aandoeningen die met Acupunctuur goed te behandelen zijn: aambeien, acne, ademhalingsklachten, allergie, anemie, arthritis, arthrose, blessures, bronchitis, cystitis (blaasontsteking), depressies, epicondylitis (tennisarm), fobieën, hartklachten, hernia, herpes zoster, hoesten, hoge bloeddruk, hoofdpijnen, hooikoorts, hormonale klachten, huidklachten, hyperventilatie, impotentie, irritaties, lage rugklachten, maag- en darmklachten, menstruatieproblemen, migraine, nervositeit, oorklachten, psychische problemen, sinusitis (bijholte ontsteking), slapeloosheid, trigeminus neuralgie (aangezichtspijnen), verslavingen enz., enz. (bron:Wereldgezondheidsorganisatie.

Behandeling

Een goede acupuncturist moet natuurlijk ook medisch geschoold zijn en heeft een gedegen vakopleiding achter de rug. Wij wijzen u dan ook naar onze lijst van afgestudeerde en gediplomeerde acupuncturisten.

Een aantal mutualiteiten en verzekeringsinstellingen vergoeden onder bepaalde voorwaarden behandelingen.

Moxa

Acupunctuur en moxa-therapie worden vaak in een collectieve term genoemd acumoxa-therapie. Moxa therapie is een techniek waarbij een conus of staafje van het kruid Artemisia tot ontbranding wordt gebracht op de betreffende acupunten om deze te stimuleren. Soms wordt het kruid op de acupunctuurnaald geplaatst en soms direct op de huid of op een isolerend schijfje. Zowel acupunctuur als moxatherapie zijn in staat om het functioneren van de organen en meridianen te bevorderen, en om Yin en Yang, Qi en Bloed te reguleren. Beide therapieen hebben hun specifieke kenmerken, maar ze kunnen in combinatie worden toegepast. Moxa therapie wordt toegepast als er sprake is van de toestand Koude en is dus afhankelijk van de patient en is niet per definitie aan bepaalde aandoeningen gekoppeld.

Cupping

Cupping is een methode waarbij een kop, gemaakt van glas, bamboe of aardewerk wordt aangebracht op het huidoppervlak. Door de kop kortstondig te verwarmen ontstaat een vacuümkracht, ook lokaal op de huid. Het doel is om Wind-Koude te verdrijven en om bloedstagnatie en pijn op te heffen. Na een cupping behandeling kan er lokaal een rode plek te zien zijn. Dit is een normaal verschijnsel, welke na enkele dagen zal verdwijnen. Nadat de roodheid is verdwenen zal er verbetering in de symptomen optreden. De Chinese geneeskunde beschouwt deze roodheid als locale bloedstagnatie.

Tuina ,de Chinese therapeutische massage CTM

Wat Tuina betekent, lijkt voor velen onderons een of andere vorm van Chinese massage. Sommigen beweren dat Tuina gelijk staat met energetische massage, shiatsu, acupressuur, anderen beweren dan dat Tuina gezondheidsoefeningen zijn, nog anderen leggen het verband met het gebruik van etherische olien, enz. Maar niets is minder waar.

De wetenschap van Tuina (Chinese manuele therapie of CMT) is een belangrijk onderdeel van de Traditionele Chinese Geneeskunde of TCG. Na tweeduizend jaar ondervinding in het moederland China, en gesteund op een rijke klinische ervaring in de behandeling van diverse pathologieen, is Tuina uitgegroeid tot een uniek behandelingssysteem. Men maakt geen gebruik van farmaceutische middelen, het heeft geen bijwerkingen, is gemakkelijk aan te wenden, het beschikt over een breed indicatieterrein. Bovendien heeft het een lage investeringskost.

Deze natuurtherapie kan zowel in de traumatologie, de reumatologie, de interne pathologie, de gynaecologie, en de psycheneurologie aangewend worden. Stilaan moeten we beseffen dat Tuina kan geplaatst worden naast de klassieke fysiotherapie, de chiropractie, de manuele therapie, de osteopathie, de acupunctuur, etc.

Voor velen onderons betekent dit een belangrijke aanwinst ter verruiming van onze kennis. Chinese manuele therapie is een algemene term voor diverse therapeutische methodes, gesteund op de TCG, die aangewend kunnen worden ter behandeling van een welbepaalde pathologie.

De therapeut, alleenn gebruikmakend van zijn handen, behandelt de patient in verschillende bewegingsassen en frequenties ter hoogte van de aangetaste zones of acupunten, zoals : adhesie opheffen, dislocaties reduceren, pijn en spasmen opheffen, de spieren en pezen ontspannen, de meridianen deblokkeren, het bloed stimuleren, de Qi-(energie)circulatie bevorderen, en de functies van de viscera en zenuwstelsel reguleren.

Tuina, als belangrijke schakel van de TCG, heeft een eigen theorie met specifieke manuele technieken. Na een degelijke TCG-anamnese en het opstellen van een Tuina-behandelingsplan, kan elke therapeut, met zijn "magische" handen, elke patient aanpakken op een manipulatieve manier.

In het prille begin - in de "Huangdi Neijing" of het "Klassiek Handboek over de Interne Geneeskunde van de Gele Keizer, gepubliceerd tussen 475 tot 221 voor Chr. - sprak men van Anmo, de Chinese massotherapie. Ondertussen heeft de CMT een evolutie ondergaan van meer dan 2000 jaar. Sedert de Ming-dinastie (1368 - 1644 na Chr.) is deze therapie verder gedifferentieerd en heeft men het de naam van Tuina meegegeven.

Tuina betreft een geheel van manuele technieken zoals massage, Daoyin, mobilisaties, manipulaties, tractie en countertractie, auriculotherapie, craniale therapie, en het uitwendig gebruik van kruiden, cups, naaldhamertje en moxa. Met de wereldsverspreide klinische ervaring en ontwikkeling van de CMT-theorie, zijn er ook meer specifiekere technieken ontstaan, zoals de peesbehandeling, de bone-settingtechniek, de acupuntbehandeling, de massotherapie in de pediatrie en de sportmassages.

CMT is momenteel in heel de Aziatische wereld gekend, en erkend door de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO), als een specifieke richting binnen de TCG. In China loopt de opleiding in de Chinese Manuele Therapie - Tuina over gemiddeld 4 tot 7 jaar studie, naargelang de gelijklopende gekozen specificatie (vb acupunctuur - Chinese kruiden). In de opleiding Traditionele Chinese Geneeskunde moeten de studenten, naast de klassieke vakken zoals anatomie, fysiologie, pathologie, etc. zich bekwamen in de Chinese manuele therapie en/of acupunctuur en/of de Chinese kruiden.

Het is wel degelijk zo dat de CMTstudie met het niveau van onze paramedicus vergelijkbaar is. Momenteel bestaan er ongeveer 25 erkende opleidingen in China, verbonden aan de Academy for Traditional Chinese Medicine, waaronder de Belgische opleiding OTCG vzw.

Fytotherapie

Dit is het gebruik van planten en plantenextrakten ter bevordering van de gezondheid. Het gebruik is universeel en al even oud als de geneeskunde zelf. Een derde van de wereldbevolking, voornamelijk in het Oosten, maakt gebruik van deze vorm van geneeswijze.

Voedingsadvies

Een combinatie van de Chinese principes van dieet en kruidenthee's in relatie met voedsel dat makkelijk te verkrijgen is in het Westen. Het voedingsadvies is een ondersteuning aan voorgaande therapeutische mogelijkheden.

Elektro-acupunctuur

De elektro-acupunctuur wordt in China reeds lang gebruikt bij analgesie, pijnbestrijding, elektrostimulatie, etc. Gespecialiseerde acupuncturisten kunnen aan de hand van deze techniek een vrij grote invloed hebben op pijnsyndromen.

 

Kruidenthees

Azië, theecontinent bij uitstek.

In China was thee al gekend in de derde eeuw vóór Christus, zij het als medicijn. Zijn populariteit zou echter razendsnel groeien, zodat de plant ook een belangrijke economische waarde kreeg. De Chinese keizer Chen Nung, die leefde in de 28ste eeuw vóór onze tijdrekening, was erg gesteld op hygiëne. Daarom kookte hij steeds zijn drinkwater. Toen hij dat op een dag deed in de nabijheid van een wilde theestruik, liet een zachte bries enkele blaadjes in de waterketel belanden. De keizer, vrij nieuwsgierig van aard, proefde van het aftreksel en was bijzonder opgetogen over de smaak. Tot zover de legende.

De eerste geschriften die naar thee verwijzen, dateren pas van de 3de eeuw voor Christus. Tijdens de vierde en vijfde eeuw nam de populariteit van de thee in China snel toe. Thee kreeg zelfs al een economische waarde. Geperste blokken gestoomde groene bladeren werden immers gebruikt in de ruilhandel met de Turken. Tijdens de roemrijke Tang-dynastie (618-907) werd thee niet langer gedronken vanwege zijn medicinale eigenschappen, maar puur voor het genot. De bereiding en het serveren van de drank groeiden uit tot een heuse ceremonie. Voor de teelt en de verwerking werden strenge regels vastgelegd. Vaak werd het brouwsel op smaak gebracht met ingredienten zoals ui, gember, citrusschillen en munt. Tijdens de Song-dynastie (960-1279) werd thee gebruikt in de vorm van een groen poeder dat tot jadeschuim werd geklopt. Toen de Mings ( 1368-1644) de macht grepen, verspreidde het gebruik van bladthee zich.

Vóór het communisme bestonden er in China talrijke theehuizen, aangepast aan ieders beurs. Vanaf de Tang-dynastie tot de communistische revolutie ontmoette een bonte menigte elkaar dag en nacht in deze openbare theehuizen. Die hadden vaak meerdere verdiepingen. De luxe van de inrichting en de prijs van de consumpties steeg per verdieping. De meeste van deze theehuizen werden in de jaren twintig en dertig gesloten. Thuis verwelkomen de Chinezen hun gasten evenwel nog steeds met thee en in de restaurants wordt elke maaltijd begonnen en afgesloten met een kop thee.

 

DE WEG VAN DE THEE

In de 9de eeuw bracht een boeddhistische monnik, die in China gestudeerd had, het eerste kweekzaad voor thee mee naar Japan. Toen hij vijf jaar later de thee van zijn eerste planten aan keizer Saga liet proeven, was die zo verrukt dat hij meteen het bevel uitvaardigde dat er in vijf provincies rond de Japanse hoofdstad moest gestart worden met het kweken van thee. In de tiende en elfde eeuw verkoelde de relatie tussen China en Japan en viel de thee aan het keizerlijke hof uit de gratie.

De Japanse monniken bleven echter thee drinken omdat het hen wakker hield tijdens hun urenlange meditaties. In de twaalfde eeuw keerde de Japanse monnik Eisai naar zijn land terug met iets nieuw: groene poederthee, beter bekend als matcha. Terwijl de theerituelen in China stilaan verloren gingen, ontwikkelde zich in Japan in de 16de eeuw een ware theefilosofie met een complexe ceremonie, de Cha no yu of de ‘Weg van de Thee'. Bij deze theeceremonie staan vier principes centraal: de harmonie met de anderen en met de natuur, het respect voor anderen, de zuiverheid van lichaam en geest en de rust.

In tegenstelling tot wat wel eens gedacht wordt, is thee in Turkije meer in trek dan koffie. Het sterke, zwarte brouwsel wordt in klein bolle glaasjes gezeefd. De hele dag door wordt er thee gedronken, thuis met vrienden op het werk met zakenrelaties, in restaurants. In vele families staat de hele dag lang een pot thee op het vuur. Die wordt naar believen opgediend met vers heet water. Thee neemt in het Turkse gezin zo'n belangrijke plaats in, dat vrouwen voor het huwelijk nagaan of hun aanstaande schoondochter naar behoren thee kan zetten.

IN EENVOUD EN HARMONIE

Bij een Japanse theeceremonie zijn alle gasten sober gekleed, zonder juwelen. De theekamer gaat men kruipend binnen, een ritueel dat wordt beschouwd als het opheffen van rangen, zodat iedereen gelijk is. De theemeester leidt de ceremonie. Op een laag kacheltje kookt een ketel water.

Nadat alle benodigdheden ritueel werden schoongemaakt, doet de theemeester met een theeschepje (cha-shakm) de matcha in een theekom (cha-wan). Daar schept hij een bepaalde hoeveelheid heet water overheen. Met een garde (cha-sen) wordt de thee tot een schuimende drank geklopt. Dan schuift de voornaamste gast op zijn knieen naar voor, neemt de kom in de palm van zijn linkerhand, nipt aan de thee, zegt enkele lovende woorden over de kwaliteit ervan, drinkt nogmaals, veegt de rand van de kom schoon en geeft deze door aan de volgende gast. Daarna maakt de theemeester een tweede aftreksel, dit is minder sterke thee die in aparte kommetjes wordt aangeboden. De taak van de theemeester zit erop en hij verlaat de kamer. De gasten kunnen nu even gezellig bijpraten.

Leen Baekelandt Bron: Onze Tijd Maaike Schwering