Faculty Club OTCG - FCAO

Kruiden - fytotherapie - sinofytotherapeutica®

Dit is het gebruik van planten en plantenextrakten ter bevordering van de gezondheid. Het gebruik is universeel en al even oud als de geneeskunde zelf. Een derde van de wereldbevolking, voornamelijk in het Oosten, maakt gebruik van deze vorm van geneeswijze.

Men kan zich de vraag stellen hoe een volk ertoe gekomen is deze vreemde middelen te proeven, uit te proberen en een geneeskrachtige werking toe te schrijven. De alchemistische traditie en de exuberante signatuurleer zijn er inderdaad niet vreemd aan.

Waarschijnlijk ligt de diepere drijfveer van deze ontdekkingen in de herhaalde hongersnoden, epidemieën en ziekten die door de ontelbare natuurlijke catastrofes en de oneindige oorlogen veroorzaakt, de kreativiteit van de mens gescherpt heeft en hem, waarschijnlijk soms in de diepste wanhoop, ertoe aangezet heeft zelfs de meest afstotelijke dingen naar de mond te brengen, om toch maar te overleven.

Sommige kruiden zijn in de verse of gedroogde vorm niet geschikt voor consumptie. Door een doelgerichte bereiding veranderen hun eigenschappen zodat ze bruikbaar worden. Deze technieken zijn historisch geinspireerd door de klassieke chinese kookkunst, die reeds tot doel had de smaak en de textuur van de voedingsmiddelen te transformeren en hiervoor een aantal handelingen ontwikkelde.

Geschiedenis van de kruidenkunde in China

NEI JING

De Nei Jing is waarschijnlijk het eerste geschreven handboek over geneeskunde. Voor de Chinezen is dit de 'Bijbel', de referentie, waarin de hele medische theorie besloten ligt. Sedert de publicatie ervan is het de meest rijke informatie voor de beoefening van de T.C.G. Gezien het gebrek aan coordinatie in inhoud en de grote verscheidenheid aan onderwerpen werd het waarschijnlijk niet geschreven door een bepaald persoon, maar samengesteld door meerdere onbekende auteurs. Het werd waarschijnlijk geschreven tussen 300 en 100 v. Chr., in de periode der Strijdende Staten en de Qi en Han dynastieen. Het boek werd zelfs toegeschreven aan de legendarische Gele Keizer (Huang Di; 2800 v. Chr.); men verondersteld echter dat de feitelijke samenstelling gebeurde door een compilatie van teksten uit verschillende tijdperken, die de tot dan toe bereikte geneeskundige kennis weergaf. De Nei Jing bevat gedetailleerde kennis der anatomie, pathologie, diagnose en behandeling. Het werk integreerde ook de kennis der meteorologie, astrologie en de kalender.Wat het filosofisch aspect betreft is de Nei Jing vooral geïnspireerd door de Yin-Yang School. De theorie van yin-yang en de vijf elementen doordringt het hele boek.

SHEN NONG BEN CAO JING

De 'farmacopee van SHEN-NONG', de Goddelijke Landbouwer, één van de drie mytische keizers van China, biedt de allereerste materia medica: de Shen Nong Ben Cao Jing , of 'The Divine Farmer's Materia Medica' . Het werk dateert waarschijnlijk uit de 1 e eeuw v.Chr.

NAN JING

De "klassieker van de moeilijke vragen", geschreven door Bian Que, ook ongeveer in de 1 e eeuw v. Chr. Ook de Nan Jing bestaat uit 81 hoofdstukken, waarin bepaalde moeilijkere onderwerpen uit de Nei Jing, duidelijker verklaard werden.

SHANG HAN LUN

Samengesteld door Zhang Zhong Jing, tussen 140-200 na Chr.. Deze "Verhandeling over koortsziekten veroorzaakt door Koude", is de eerste klinische handleiding in de Chinese geneeskundige literatuur. Er worden ziektes in bestudeerd vanuit een klinisch standpunt, de nadruk wordt gelegd op fysieke tekens, symptomen, prognose en behandelingswijze. Het is het eerste werk dat een systematische benadereing geeft van de ziekten veroorzaakt door koude.

CHIN KUEI YAO LUEH

"Voorschriften van de Gouden Kamer", eveneens geschreven door Zhang Zhong Jing in ongeveer dezelfde tijd als de Shang Han Lun. Hierin staan waardevolle ('gouden') voorschriften om de meest uiteenlopende ziektes te genezen. Onder de HAN dynastie (206 v.Chr. – 220 n.Chr.) werd voor het eerst onderwijs in de plantengeneeskunde ingericht (BEN CAO XUE ). Dit werd niet alleen door geneesheren (YI) gevolgd, maar ook door edelen, kooplui, specialisten in de krijgskunst, etc., met zeer uiteenlopende motivaties. Van dan af werd de Chinese fytotherapie ontdaan van alle folkloristische, mystieke, legendarische, cosmologische en waarzeggerijaspecten, waarmee zij in de loop van de daaraan voorafgaande eeuwen was beladen. Zij werd vervolgens in de Chinese maatschappij als volwaardige wetenschap erkend.

MAI JING

"Klassieker van de Pols", door Wang Sue He, gedateerd rond 275 na Chr.. Dit is een vervolg op de uiteenzettingen over de pols in de Nan Jing.

LEI GONG PAO ZHI LUN

In de 5 de eeuw n.Chr. werd één der eerste overgebleven handboeken over de bereiding van de remedies gepubliceerd : LEI GONG PAO ZHI LUN , in drie delen, geschreven door apotheker LEI XIAO. Het boek dook pas in de 10 e eeuw op, maar werd in de daaropvolgende eeuwen zeer veel gebruikt, tot bij de aanvang van de regeerperiode van de MING-dynastie (1368-1644).

BEN CAO JING JI ZHU

Eind 5 e , begin 6 e eeuw publiceerde een zekere TAO HONG JING het "Commentaar op de Farmacopee van SHEN-NONG" (BEN CAO JING JI ZHU ): een voor die tijd uiterst valabele materia medica, met 730 remedies van plantaardige, dierlijke of minerale oorsprong.

HU BING XUAN HOU ZONG LUN

Geschreven ongeveer 550 na Chr. Door Cha Yuan Fang. Hierin vinden we voor het eerst een klassificatie van ziektes. Pas vanaf de TANG -dynastie (608 - 907 n. Chr.) kende China een nieuwe culturele en wetenschappelijke bloeiperiode. De geneeskunde ging weer met reuzeschreden vooruit. Deze vooruitgang zette zich verder onder de SONG-(960-1279) en de MING-dynastie (1368–1644). Eén van de eerste decreten van de keizer-stichter van de TANG-dynastie beval de verzameling over heel het keizerrijk van alle geneeskundige kennis, om haar te centraliseren in de hoofdstad. Hier werd in 620 n.Chr. de eerste Officiele School voor Geneeskunde opgericht. Chinese plantengeneeskunde werd nu voor het eerst in haar ontwikkeling op formele wijze onderwezen. Geneesheren konden slechts na afleggen van een examen het officiële diploma verwerven.

XIN XIU BEN CAO

SU JING, ook bekend als SU GONG, hoveling onder de TANG-dynastie in de 7e eeuw n.Chr., systematiseerde de tot dan gekende Geneeskrachtige planten. Hiervan werd aan de keizer rapport uitgebracht. Samen met een zekere LI JI richtte hij een college op van 22 geleerden om alle traditionele kruiden aan een onderzoek te onderwerpen. Het resultaat van dit werk verscheen in 659 n.Chr.: de "Nieuwe Compilatie van de Farmacopee” (XIN XIU BEN CAO) of de “TANG-Materia Medica”. Deze publikatie was de eerste officieel uitgegeven materia medica in China, waarschijnlijk zelfs wereldwijd. Zij bevatte reeds 844 remedies.

QIAN JIN YAO FANG

De bekendste geneesheer uit deze periode was ongetwijfeld de beroemde dokter SUN SI MIAO (581 – 682 n.Chr.). Hij verwierf vermaardheid door de beschrijving van de A-Shi acupunctuurpunten, dieetleer en fytotherapie, en door de ontdekking van sommige metabole aandoeningen; vitamine- en nutritionele deficienties, etc. Hij was de eerste geneesheer ter wereld die inzag dat schildklierextract (van lam of damhert) en zeewieren (jodiumrijk) nodig waren om bepaalde kropgezwellen te behandelen. Duizend jaar voor de Europese geneesheren, genas hij reeds beri-beri (avitaminose B1) en nachtblindheid (avitaminose A) door toediening van lams- en kalfslever (rijk aan vitamine A en B) samen met verschillende vitaminerijke medicinale kruiden, zoals amandelen, wilde peper uit SI-CHUAN (provincie, vermaard om haar pikante keuken), etc. Beri-beri patiënten kregen in hun dieet o.a. gort van tarwekiemen. Hiervan is het rijke vitamine B1-gehalte nu genoegzaam bekend. Dit alles geeft ons een idee van de verborgen rijkdom van de eeuwenoude Chinese geneeskunde, met haar honderden planten en remedies, waarvan de therapeutische werkzaamheid slechts empirisch werd vastgesteld, maar de actieve bestanddelen nog door modern wetenschappelijk onderzoek moeten worden aangetoond.

TU JING BEN CAO

Het schrijven op hout maakte ook grote vooruitgang, zodat boeken veelvuldiger en sneller werden uitgegeven. Het medisch wetenschappelijk onderricht verspreidde zich over berg en dal. De farmacopee (BEN CAO) werd tijdens dit tijdperk minstens vier maal bijgewerkt door geleerde geneesheren. De laatste en meest volledige uitgave bevat niet minder dan 983 verschillende geneesmiddelen. Rond dezelfde tijd stelde een zekere SU GONG (1029 – 1101) de allereerste “Geillustreerde Farmacopee" samen ( TU JING BEN CAO , 1062 n.Chr.), in 21 delen met talrijke tekeningen en etsen van geneeskrachtige kruiden.

JING SHI ZHENG LEI JI BEN CAO

Ook nog eind 11e eeuw n.Chr. compileerde TANG SHEN-WEI het “Klassiek Handboek van de Geklasseerde Materia Medica voor Urgenties" ( JING SHI ZHENG LEI JI BEN CAO ), verkort "Geklasseerde Materia Medica", in 31 delen, met door toevoeging van een groot aantal nieuwe voorschriften - een repertorium van 1746 remedies. Zij worden erin beschreven met aanwijzingen voor bereiding en medisch gebruik. Dit werk had een fundamentele invloed op de ontwikkeling van de kennis van de materia medica ( BEN-CAO).

SU WEN XUAN TI YUAN BING SHI

Rond 1100 schreef Lin Wan Su het boek SU WEN XUAN TI YUAN BING SHI . Hij was de vader van de 'school der koude en koele medicijnen'.

RU MEN SHI JEN

Rond 1200 schreef Zhang Cong Zheng het boek RU MEN SHI JEN , wat zoiets betekent als 'hoe een goed Confucianist zijn ouders moet dienen', daarin worden drie groepen aanvalstechnieken beschreven: - doen zweten, doen braken, purgeren. Men noemt de schrijver ook wel de 'vader van de drastische behandelingen en van de purgatie'.

YONG YAO FA XIANG

Van rond 1200 is ook YONG YAO FA XIANG , geschreven door Li Dong Yuan. Hij is de stichter van de 'school van het voeden van Milt/Maag'. Zijn belangrijkste therapeutische principes zijn verwarmen en versterken. In 1260 n.Chr. werd China door de Mongolen veroverd. De bezetting van het keizerrijk duurde 108 jaar. Pas na de machtsovername door de MING-dynastie (1368-1644 n.Chr.) ging de traditionele fytotherapie een nieuwe bloeiperiode tegemoet.

BEN CAO GANG MU

Eén man en één boek domineren op onbetwistbare wijze de medische kennis van dit tijdperk. Hierbij vergeleken lijkt elke andere vooruitgang onbeduidend. Deze man was dokter LI SHI-ZHEN (1518-1593), groot geneesheer en naturalist. Zijn boek, "Compendium van de Materia Medica" ( BEN CAO GANG MU ), groeide snel uit tot een meesterwerk en is nog steeds de echte bijbel voor de traditionele Chinese drogisten. Het werd uitgegeven in 1590 n.Chr., in 52 delen (rollen). Dokter LI werkte er 30 jaar aan. Dit gigantisch werk is uitermate volledig: het heeft een repertorium van niet minder dan 1892 geneeskrachtige bestanddelen, meer dan 1000 geschilderde illustraties en meer dan 11.096 voorschriften (Bijv. alleen voor hoodpijn vinden we hier al 254 prescripties). Elke remedie krijgt een gedetailleerde beschrijving, in acht verschillende rubrieken.

BEN CAO YUAN SHI

Deze van LI ZHONG-LI,uitgegeven in 1593 n.Chr., "Oorsprong van de Materia Medica” (BEN CAO YUAN SHI ), zeer praktisch voor apothekers, door de auteur geïllustreerd. Zij bevat voor elke remedie een gedetailleerde beschrijving aangaande oogstseizoen, geneeskrachtige eigenschappen en bereidingswijze. Dit boek mag beschouwd worden als één der eerste werken op gebied van farmacognosie;

BEN CAO CANG MU SHI YI

Deze van ZHAO XUE MIN (1767 n. Chr.):"Bijvoegsel bij het Compendium van de Materia Medica" ( BEN CAO CANG MU SHI YI ), een toevoeging van 716 substanties aan het compendium van LI SHI ZHEN. Sommige hiervan werden van buiten het Rijk van het Midden ingevoerd.

PAO ZHI DA QUAN

In 1622 n.Chr. verscheen het “Volledig Handboek over het Voorschrijven van Remedies" (PAO ZHI DA QUAN ), samengesteld door MIU XI-YONG en ZHUANG JI-GUANG. Het gaat hier voornamelijk om een herwerking van het boek van LEI XIAO, de LEI GONG PAO ZHI LIN, geschreven in de 5e eeuw.

WEN RE LUN

Rond 1700 verscheen WEN RE LUN van Ye Tian Shi; het vertegenwoordigt 'de school der epidemische koortsziektes'. Hier vinden we voor het eerst de differentiatie van hitte ziektes volgens de penetratie via de vier lagen (Wei, Qi, Ying, Xue).

WEN BING TIAO BIAN

In 1798 verscheen WEN BING TIAO BIAN van Wu Tang, hierin vinden we voor het eerst de differentiatie volgens de Driewarmer.

De 20 ste eeuw kende natuurlijk de verbreiding van de moderne westerse Geneeskunde in China. Desondanks blijven modern opgeleide Chinese geneesheren, zowel als hun traditionele collega's, fytotherapie beoefenen volgens eeuwenoude normen, die reeds 2000 jaar geleden, onder de HAN-dynastie, werden bepaald. Zij steunen zich hierbij nog steeds op de grote farmacopee van LI SHI-ZHEN, uit de MING-periode

Heden ten dage is de traditionele Chinese geneeskunde in China, zowel als overal ter wereld waar Chinezen wonen, zeer levendig. China treedt nu uit zijn isolement en opent zich voor en naar het buitenland. Acupunctuur verspreidde zich sinds 1970 als een lopend vuur over alle landen ter wereld, in alle milieu's. Als haar onafscheidelijk complement en hulpmiddel gaat de traditionele fytotherapie dezelfde weg op